Het MP3-formaat is officieel voor achterhaald verklaard door de oorspronkelijke bedenkers van de compressiemethode. De toekomst is aan AAC.
Het Duitse Fraunhofer Instituut heeft onlangs het MP3-formaat officieel dood verklaard. In de praktijk betekent dit dat bepaalde patenten die samenhangen met het MP3-formaat beëindigd worden door het instituut. En daarmee komt een einde aan een roemrucht tijdperk. Want het was natuurlijk het MP3-formaat dat voor een revolutie zorgde op het gebied van muziek in al z’n facetten. Ineens werd het in de jaren negentig mogelijk om tracks te downloaden via internet. Eerst nog met tergend trage analoge modems, later stukken sneller via adsl en kabelinternet. Goedkope portable muziekspelers die overweg konden met MP3’tjes maakten het ‘rampscenario’ compleet. De muziekindustrie wist niet hoe ze op deze nieuwe ontwikkeling moest reageren. Ineens lagen al hun cd’s letterlijk voor het grijpen. Gratis en voor niks. Een hele generatie is opgegroeid met het idee dat muziek niets hoort te kosten.
Illegaal
Het heeft lang geduurd voordat platenmaatschappijen met een werkbaar alternatief kwamen. Er werd van alles geprobeerd, maar vooral de strijd tegen diensten als Kazaa, Napster en later Bittorrent zijn het bekendst. Stichting BREIN is roemrucht geworden in zijn kruistocht tegen piraterij. Echt veel succes is er nooit geweest in die strijd, overigens. Als de ene dienst uit de lucht was gehaald, verscheen de volgende alweer. Ergens wel vergelijkbaar met de hausse aan illegale radiopiraten uit de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Uiteindelijk is het met die hobbyzenders goed gekomen. De grote jongens gingen bijvoorbeeld als commerciële stations verder. Ook het opzetten van lokale radiostations bleek een gouden greep. Uiteindelijk verdween de behoefte aan illegale radio door goede legale alternatieven.
Streamen
De muziekindustrie lijkt inmiddels eindelijk ook een bruikbaar alternatief ontdekt te hebben in de vorm van streamen en bijbehorende betaalbare abonnementen. De laatste jaren groeit het aantal betalende afnemers van die diensten gestaag, terwijl ook legale gratis streams zijn te beluisteren in bijvoorbeeld Spotify. Weliswaar in een lagere geluidskwaliteit, maar lang niet iedereen is audiofiel. Of streamen het downloaden van muziek voorgoed uitroeit is echter twijfelachtig. Er circuleert een gigantische hoeveelheid muziek in het illegale circuit, inmiddels meer en meer in verliesvrij FLAC-formaat. Digitaal geript vanaf een cd is de geluidskwaliteit veelal gelijk aan die van de bron. Waar het om gaat is dat mensen zich weer zijn gaan realiseren dat muziek niet gratis is. Artiesten moeten immers ook hun brood verdienen. En die doorbraak lijkt inmiddels bereikt.
AAC
Natuurlijk betekent het officiële einde van MP3 niet dat het formaat per direct is uitgeroeid. Ten eerste zal software om zowel MP3’s te maken als af te spelen altijd wel blijven bestaan. Maar de toekomst is aan het modernere AAC. Ook dat formaat draait natuurlijk alweer een tijd mee. Het is nog altijd een ‘lossy’ compressieformaat, maar door verbeterde kennis van psychoacoustiek klinkt het volgens kenners en ‘de gewone man’ beter. iPhones en iPad’s maken bijvoorbeeld al sinds hun incarnatie gebruik van AAC als ‘huiseigen’ bestandsformaat. Ook tracks uit iTunes – de muziekwinkel van Apple – worden in AAC-formaat geleverd. Veel muziekspelers kunnen ook prima overweg met AAC.
Kwaliteit
Maar de echte purist kiest natuurlijk sowieso voor een lossless-versie van muziek. In bijvoorbeeld het al genoemde FLAC-formaat. Diverse online muziekwinkels verkopen tracks in dat formaat als zogeheten highres-audio met hoge samplefrequenties en 24 bit resolutie. Downloaden daarvan is via de hedendaagse breedbandverbindingen razendsnel geregeld. Inderdaad: MP3 heeft z’n tijd gehad. De impact van AAC zal ook een heel stuk minder zijn dan die van het destijds revolutionaire MP3.