Update – Eén jaar samen met de ATC SCM40A

Inleiding

Time flies! Uw auteur schrok er zelfs een beetje van. Google Photo’s liet wat ‘herinneringen’ zien: het plaatsen van twee matzwarte ATC SCM40A. Dat is bijna exact een jaar geleden (Kerst 2023). Gelukkig was het een zeer prettig jaar. Muzikaal gezien dan… Hoe is het nu om met twee actieve ‘studio-speakers’ te leven?

Eerlijk gezegd hebben we geen moment met weemoed teruggeblikt. Privé zou uw auteur ook nooit meer anders willen. De winst van een versterker ín de luidspreker is gewoonweg enorm. We hebben de passieve en actieve versie gehoord en wisten eerlijk gezegd na drie seconden al dat het de actieve versie ging worden.

De actieve versie heeft meer kracht. Meer puntigheid. En is ook neutraler getuned, hebben we het gevoel. Dat zal te maken hebben met de matching van versterker en units. En wellicht met het feit dat er geen lange luidsprekerkabels nodig zijn die de dempingsfactor om zeep helpen. En dat de versterkers per unit perfect zijn getuned op het spectrum waarbinnen ze moeten werken… En absolute fase-correctheid, omdat ATC alles in de fabriek nameet en corrigeert óp de versterker.

Ow: én de speakers zijn gematcht binnen 0,5dB! Dat lijkt logisch, maar we garanderen u dat dit absoluut niet het geval is. En ja: er zitten afwijkingen in units, componenten en dus respons.

Maar goed… we dwalen weer af.

Rust

Wat vooral tijdens het jaar is opgevallen is hoeveel grip deze luispreker heeft op de muziek. Niet alleen dat u ze zéér zwaar kunt belasten, maar ook de snelheid en autoriteit die deze luidspreker laat horen.

Deze grip, snelheid en ook de autoriteit zit voornamelijk in het middengebied. De middenunit is echt een pareltje. Deze is ongekend soepel en bovendien korrelloos (als dat al een woord is). En dat staat compleet los van het genre. Of het nu Metallica, Tool, Radiohead of een stuk klassiek of house is: de ATC eet alles. En doet dat met smaak en gewilligheid.

Anders plaatsen

Nu is het wel belangrijk te melden dat het plaatsen van deze luidsprekers iets anders gaat. Wie praktisch altijd passieve basreflexluidsprekers plaatst, zal gewend zijn om afstand tot de achterwand te houden. Dat is niet nodig met deze ATC’s. Het is een gesloten systeem (hierover later meer). Sterker nog: ze moeten redelijk dicht tegen de muur om wat laagdruk te genereren.

Dat voelde in het begin wel even gek… want vern***** je daarmee niet het stereobeeld? Nee dus… Al is het wel anders dan bijvoorbeeld de TAD’s op kantoor. Die spelen beduidend groter dan deze actieve ‘studiospeakers’. De ATC’s zetten meer een podium neer waarbij de TAD’s u verdrinken in een bubbel. Beide hebben voor- en nadelen.

Gesloten laag?

Zoals veel liefhebbers heeft ook uw auteur lang met basreflex geleefd. En ja: dat kan prachtig spelen. En toegegeven: de stap naar een gesloten systeem is niet altijd gemakkelijk als u het ‘ronde’ geluid van een basreflex gewend bent. Weet echter dat het veelal kleuring is. Dat kan heel lekker zijn, maar het is kleuring.

Dat is me vooral na langere tijd gaan opvallen. Hoe meer luistertijd er in de ATC SCM40A’s is gaan zitten, hoe meer de kleuring – en traagheid – van een basreflex is gaan opvallen. Het ‘zoemt na’ als het ware. Het is soms heel subtiel, maar het zit er wel. (Voor wie het zich afvraagt: de TAD’s op kantoor hebben géén basreflexsysteem…dit werkt anders :-))

De bass-kick van deze ATC’s is instant. Geen zoem. Geen brom… geen ‘gepuf’. Gewoon een bass-kick. Zoals u dat ook hoort bij livemuziek. En ja: dat is verslavend en geeft ontzettend veel rust in de weergave.

Een ander voordeel is dat het geluidsbeeld niet afhankelijk is van het volume waarop u speelt. Ook zacht klopt het laag nog steeds. En dat is zeker niet het geval bij basreflex-systemen die een ‘sweet spot’ hebben.

Nu gaan de ATC SCM40A’s tot ongeveer 50 Hz. En nee: dat is niet heel diep. Dus voor sommigen zal een subwoofer wel lekker zijn. We hebben een van de kleinere subs geprobeerd: de ATC C1 MK2. Die vinden we eerlijk gezegd gewoon niet zo goed. Nu hebben we de ATC C4 ter review en die brengt wél wat we zoeken…Wat een heerlijk extra fundament brengt deze subwoofer zeg. Helaas is hij nogal groot voor een normale woonkamer (en hij is niet goedkoop!).

Nu moeten we ook realistisch zijn: bij veel muziek is een sub niet onmisbaar. We dénken vaak dat er heel veel gebeurt onder 60 Hz, maar dat is eigenlijk niet zo. Wat een subwoofer wél brengt is ruimte en vrijheid in het midden en hoog. Tenminste: dat valt uw auteur elke keer weer op. Maar is een subwoofer onmisbaar bij de SCM40A? Nee…