Megatest luidsprekerkabels – 32 kabels beluisterd én gemeten!

De bevindingen!

Wie had verwacht dat luidsprekerkabels en interlinks hetzelfde werken, heeft het mis. Wij hadden dat weliswaar niet verwacht, maar we hadden ook niet verwacht dat de verschillen zo groot zijn. Luidsprekerkabels werken fundamenteel anders dan interlinks.

Impedantie!

Wat absoluut cruciaal blijkt te zijn, is impedantie. Hoe lager de impedantie, hoe beter de eindversterker zijn werk kan doen en hoe meer grip de versterker houdt op de speaker. Immers:

Dempingsfactor=  load impedantie / uitgangsimpedantie versterker

Dus bijvoorbeeld: 8 Ohm (speaker) / 0.1 Ohm (uitgangsimpedantie versterker) 

De invloed van de luidsprekerkabel is dus behoorlijk groot als je bedenkt dat het soms meer dan vier keer hoger is dan de uitgangsimpedantie van de versterker. En in deze test is verschil tussen de beste en slechtste kabel meer dan een factor 1000!

Stel we hebben een kabel met een impedantie van 0.4 Ohm (ja, die bestaan. Zelfs 0,6 hebben we gemeten!). Dan komen we uit op: 8 / 0.5 = 16. Dat is toch wel een dramatische verslechtering van de dempingsfactor.

Als we dan een luidsprekerkabel pakken met een impedantie van 0,1 Ohm, dan komen wel op een dempingsfactor van 40 uit.

Nu kun je denken: maar mijn versterker heeft een dempingsfactor van 500! Dus dat maakt niet uit! Jawel: want de kabel heeft juist dan een enorme invloed. Laten we de Bryston eens bekijken. Die heeft een dempingsfactor van 500. Dus dat zou – in geval van 8 Ohm – een uitgangsimpedantie zijn van 0,016 Ohm. Ideaal over 8 Ohm kom je dan op 500 uit.

Als we de kabel van 0,6 Ohm pakken, zitten we direct weer op een dempingsfactor van 12,98. Dit omdat de kabel enorm veel impedantie toevoegt en zo dus de controle over de speaker om zeep helpt. (Ja… lang leve actieve speakers!)

Het verschil in respons is héél erg goed te zien in de responsmeting die we doen op de speaker. Kabels met een hogere impedantie, laten duidelijk grotere slingeringen zien. En dat geeft kleuring… Deze slingeringen in respons hangen af van de impedantie-curve van de luidspreker én de dempingsfactor van de versterker. We schatten in dat het in de meeste gevallen vooral in het laaggebied hoorbaar zal zijn. Echter is het dus afhankelijk van de luidspreker en de versterker hoe erg de kleuring is.

Nu hangt impedantie en inductie nauw samen. Het is dus voor een fabrikant zaak inductie in een kabel laag te houden.

Het maffe is dat Audioquest met zijn Zero-technologie ook hier weer laat zien dat het niet altijd het geval hoeft te zijn. De Firebird meet uitstekend in de respons, maar heeft wel een vrij hoge inductie. Er zijn meer uitzonderingen overigens, maar er is wel een nauw verband, zoals deze heat-map laat zien.

(We hebben voor deze heat-map alle data in een AI gedaan om verbanden te vinden en te visualiseren).

Wat deze heat-map nog meer laat zien, is dat inductie (en dus ook impedantie) en propagatie-variatie een milde correlatie hebben en capaciteit en propagatie-tijd idem.

We mogen dus stellen dat een fabrikant ideaal gezien een kabel maakt met lage capaciteit, lage inductie, lage impedantie en superhoge geleiding. Ik zie iets wat vooralsnog onmogelijk is. Maar wie weet komen we er ooit.

Afscherming

We hebben zowel afgeschermde als niet afgeschermde luidsprekerkabels in de test. We hebben, net als bij de interlinks – afscherming getest door ze aan te sluiten op de scope en te kijken hoeveel ruis er wordt opgepikt.

Het blijkt dat er nogal wat verschil zit. En ja: Audioquest’s DBS-systeem heeft ook invloed op de ruispatronen. Het is in deze rudimentaire set-up zichtbaar dat DBS invloed heeft op de ruis in de kabel. Of het lager is, is lastig te zeggen, maar het patroon van de ruis verandert wel. En waarschijnlijk dus ook de klank en ervaring van de muziek.

Is ruis hoorbaar? Natuurlijk. Onze ervaring is dat een kabel die ‘stil’ meet ook zwarter klinkt. Vrijwel alle luidsprekerkabels die we als ‘stil’ en ‘zwart’ of rustig hebben bestempeld laten ook lage ruis zien. Denk aan de Kimber 8PR en Kimber 8TC. Die zijn opvallend stil.

Echter is het niet zo dat al deze kabels ook afgeschermd zijn. Sommige hebben gewoon slimme geometrie toegepast. Denk dus aan Kimber met de 8TC en PR. De C8 is een uitzondering. Die meet niet zo stil én klinkt ook totaal anders dan zijn broertjes. Dat bevestigde echter alleen maar de relatie tussen de metingen en wat we horen. (Fiew!).

Respons

We hebben al uitgelegd dat een lage impedantie vrij cruciaal is voor een vlakke respons. Hoe hoger de impedantie van de luidsprekerkabel, hoe lager de dempingsfactor van de versterker wordt en dus hoe minder grip de versterker heeft op de luidspreker. Dat is gewoon hoe het werkt. In sommige gevallen zal het niet heel erg veel uitmaken, en u kunt het effect ook heel erg lekker vinden natuurlijk.

Fase

We hebben ook gekeken hoe kabels ten opzichte van elkaar verschuiven in tijd / fase. We hebben niet alle combinaties getest, omdat dat gewoon onmogelijk is. We hebben hierboven tien voorbeelden geplaatst.

We zien soms vrij grote verschillen en soms nagenoeg geen verschil. We hadden verwacht dat dit te maken zou hebben met de propagatietijd, maar daar lijkt het niet op, aangezien de Van den Hul Inspiration een propagatietijd heeft van 24ns en de Nordost Red Dawn op 17ns zit (de Nordost Frey2 is met 13,95ns nog sneller zelfs… Nordost heeft doorgaans erg snelle kabels).

In deze test liggen de sinussen praktisch op elkaar. Het verschil tussen de Van den Hul Inspiration en de Driade Flow Reference (16,3ns) is daarentegen heel erg groot. Deze laten wel weer een behoorlijk verschil in inductie en impedantie zien. Dat zou het verschil kunnen verklaren.

Wat deze test laat zien, is dat er een verschil zit in het fasegedrag van kabels. En dat moet uiteindelijk wel hoorbaar zijn, aangezien dit in veel gevallen ook frequentie-afhankelijk zal zijn, aangezien de capaciteit, inductie en dus ook impedantie frequentie-afhankelijk zijn. Kabels die daar veel variatie laten zien, zullen dan ook grotere variatie laten zien in faseverschuivingen.