Externe DAC vs. interne DAC
Inhoud
Nu hebben we in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw ook al eens een opleving van externe DAC’s meegemaakt. Deze is uiteindelijk een stille dood gestorven omdat het kwaliteitsverschil nauwelijks voordelen bood ten opzichte van de toenmalige high-end cd-spelers. Tegenwoordig is digitale overdracht niet beperkt tot een cd speler en zijn DAC’s geen zeldzame verschijningen meer. Bronnen worden zelfs uitgerust met kwalitatief hoogwaardige DAC’s en digitale ingangen. In hoeverre maakt een DAC zoals de BDA-3 dan nog het verschil en is dit verschil de investering waard?
Een direct vergelijk met de door de Internationale vakpers bejubelde interne DAC van onze Pioneer N50 netwerkspeler (nog steeds een van onze referentiespelers) blijkt een oneerlijke vergelijking. Hoewel er digitale ingangen beschikbaar zijn, is deze klankmatig niet vergelijkbaar met de BDA-3. Al bij lagere bitrates profiteert de Bryston hoorbaar van de discreet opgebouwde klasse A outputstage ten opzichte van de N50.
Waar beide DAC’s bij 44.1kHz nog in bepaalde mate ‘redelijk’ gelijk opgaan, speelt de Bryston bij hogere bitrates in een geheel andere categorie. Hoe hoger de bitrates des te meer diepte en atmosfeer de Bryston aan de opnames toevoegt. DSD, ondanks dat het materiaal schaars is, hebben we via een paar listige omwegen toch kunnen bemachtigen. DSD-64 en DSD-128 albums, onder meer van het befaamde 2L label, klinken fenomenaal.
Bij de DAC van de Pioneer is bij hogere bitrates ‘ergens een verschil’ hoorbaar, maar het staat niet in verhouding tot de hoorbare kwaliteitswinst bij de BDA-3. Deels komt dit door de betere klok, maar zeker door de snellere en kwalitatief betere DAC’s. Deze hebben minder last van conversie- en kwantificeringsruis. Dit is duidelijk waarneembaar naar mate de bandbreedtes hoger worden. De Pioneer DAC kan dan wel met de bitrates tot 192kHz overweg, maar naar mate de bitrates hoger worden treedt er meer vervorming en ‘schakelruis’ op. Dit uit zich in een hogere vervorming en signaal-ruisniveau in de weergave. Tja het prijsverschil van een dikke 3000 Euro moet toch ergens naar voren komen.
Dag Yung,
Ook wel eens overwogen om de voeding van de Rega aan te passen?
Hier is veel in te winnen. En gebruik je de Rega alleen als loopwerk (dus gebruik je niet de DAC van deze speler)? Welke aansluitconnectie heeft de voorkeur met een DAC? Ik had deze speler vroeger via een digitale coax (SPDIF) aangesloten op mijn DAC.
Vrg, Wilfried
Dag Yung,
Dankje voor de verduidelijking, we hebben weer iets bijgeleerd!
Ik doelde inderdaad op merken zoals Antipodes, Auralic, en nog exclusiever die het digitale geluid in enige mate (en dus niet enorm) verbeterd hebben, in ruil voor een vaak astronomisch prijskaartje. Het is vaak ook het geheel aan apparaten die je nodig hebt om tot een bepaald niveau te komen dat grenst aan de kwaliteit van goede vinyl (‘analoog’), gaande van power filters zoals je zelf zegt tot aan switches van 5k, ethernetfilters, een reclocker en clock, het gaat maar door. Het klinkt vaak niet ‘echt’ zoals ik bij vinyl al gehoord heb. Nochtans betekent dit niet per se dat het ook altijd ‘goed’ klinkt, ook al is dat paradoxaal.
Ik hoop wel dat je voor 25.000 EUR voor de gehele keten iets mag hebben dat kwalitatief echt top is, want als je bereid zou zijn om voor 25.000 EUR een streamer en DAC te kopen, betekent dat dat je in totaal waarschijnlijk voor 100.000 EUR aan apparaten hebt staan. En voor dat bedrag mag ik echt hopen dat het de vinyl beleving (ver) overschrijdt 🙂
Mvg Pieter
Deze bejubelde DAC gaat al een tijdje mee in een wereld waarin de kwaliteit van het digitale geluid enorm verbeterd is ten opzichte van pakweg tien jaar geleden mag ik wel zeggen?
Is de DAC met andere woorden nog relevant in zijn prijsklasse? Hij is nog steeds verkrijgbaar en niet opgevolgd door een BDA-4.
Mvg Pieter